Rruga për në Borsh ka qenë për vite me radhë aventurë — në kuptimin e keq të fjalës. Gropa, asfalte të thyera, kurba pa sinjalistikë, dhe një ndjenjë e vazhdueshme se makina po vuante më shumë se pasagjeri. Por deri në qershor 2026, kjo rrugë dhe intervenimet në Ksamil e Orikum do të përfundojnë, duke shënuar një nga transformimet më të rëndësishme infrastrukturore të viteve të fundit për turizmin shqiptar.
Nuk bëhet fjalë vetëm për asfalte të reja. Bëhet fjalë për të hapur destinacione që kanë qenë gjithmonë të bukura, por jo gjithmonë të arritshme — për t’i bërë ato të disponueshme jo vetëm për aventurierët me Toyota Land Cruiser, por për çdo familje që dëshiron të kalojë një fundjavë në jug.
Kjo është Shqipëria që po ndërtohet: një vend që po kupton se turizmi nuk shitet vetëm me pamje Instagram, por edhe me rrugë të mira, infrastrukturë funksionale, dhe përvojë turistike që nuk të lë të shteruar para se të shijosh detin.
Projekti i Bankës Botërore - Numrat dhe realiteti
Projekti për Zhvillim të Integruar Urban dhe Turistik, i financuar nga Banka Botërore, ka rehabilituar tashmë gati 200,000 m² hapësirë publike në zona turistike të jugut — duke përfshirë rrugë me kalldrëm, sheshe, sinjalistikë, ndriçim, panele informacioni për vizitorët, dhe pista këmbësorësh.
Investimi përqendrohet në tre pika strategjike:
Borsh — fshati bregdetar me plazhin më të gjatë të Rivierës, por me infrastrukturë që nuk ka ndjekur ritmin e rritjes së vizitorëve. Rruga e re do të lidhë më mirë zonën me Himarën dhe Sarandën, duke e bërë aksesin më të sigurt dhe më të shpejtë.
Ksamil — destinacioni më i njohur i Rivierës, por edhe ai më i mbingarkuar. Intervenimet këtu përfshijnë menaxhim më të mirë të trafikut, hapësira parking, dhe akses më të organizuar në plazhe.
Orikum — porta hyrëse për Parkun Arkeologjik të Orikut dhe Kalanë e Porto Palermos. Projekti synon të zgjerojë infrastrukturën turistike dhe të krijojë kushte për një sezon të zgjatur turistik, jo vetëm verën.
Sipas raporteve të Bankës Botërore, projekti ka krijuar tashmë 2,000 vende pune të reja të lidhura me turizmin në zonat ku janë bërë përmirësime infrastrukturore. Kjo nuk është vetëm punë ndërtimi — janë guidë turistikë, staf hotelier, pronarë restorantesh, dhe biznese të vogla që po përfitojnë nga fluksi i rritur i vizitorëve.
Plazhet e Rivierës Shqiptare — potencial i jashtëzakonshëm që po bëhet më i aksesueshëm
Muzeu nënujor dhe atraksionet e reja
Një nga projektet më të pazakonta është muzeu nënujor që do të hapet deri në verën 2026 — një eksperiencë e zhytjes që kombinon historinë antike me aventurën moderne. Koncepti është i thjeshtë: mbetje arkeologjike dhe skulptura të vendosura në thellësi të aksesueshme për zhytës amatorë, duke krijuar një tërheqje unike në rajon.
Projekti përfshin gjithashtu restaurimin e kalasë së Porto Palermos — një fortesë osmane e shekullit të 19-të që qëndron në një gadishull dramatik mbi det — dhe përmirësime në Parkun Arkeologjik të Orikut, ku rrënojat e qytetit antik grek presin investim që t’i bëjë ato të lexueshme për vizitorët e sotëm.
Shqipëria ka shumë histori — por shpesh e ka të varrosur, të pa interpretuar, ose të pa aksesueshme. Këto projekte po e ndryshojnë atë.
Bumi turistik i 2026 - Shifrat që flasin
Shqipëria ka patur 560,000 vizitorë të huaj vetëm në janar 2026 — 14.5% më shumë se vitin e kaluar. Pritet që rritja e PBB-së të arrijë 3.6% në 2026, kryesisht e shtyrë nga turizmi ndërkombëtar.
Në panairin Tourism Fair Albania 2026, që u mbajt më 11-12 shkurt në Pallatin e Kongreseve, qeveria shqiptare dhe industria turistike prezantuan Shqipërinë si destinacion gjithëvjetor — jo vetëm plazhe verore, por edhe male dimërore, turizëm kulturor, dhe rrugë enogastronomike.
Sipas Këshillit Botëror të Udhëtimeve dhe Turizmit (WTTC), turizmi kontribuoi me gati 565 miliardë lekë në PBB-në e Shqipërisë në 2023 — 37% më shumë se pika më e lartë e vitit 2019. WTTC parashikon që deri në 2034, kontributi vjetor i turizmit do të arrijë 749 miliardë lekë dhe do të punësojë mbi 314,000 njerëz në vend.
Por ky bum vjen me presion. Media britanike “Saga” e rendit Shqipërinë si destinacion të detyrueshëm për vitin 2026, duke e përshkruar si “xhevahirin e fshehur buxhetor të Evropës.” Turistët po vijnë — pyetja është nëse infrastruktura do t’i presë me dinjitet.
Rrugët e përmirësuara do të bëjnë Rivierën më të aksesueshme për të gjithë
Çfarë do të thotë kjo për udhëtarët shqiptarë?
Shumica e artikujve për turizmin shqiptar i shkruhen për turistët e huaj. Por le të flasim për shqiptarët që udhëtojnë brenda vendit të tyre.
Sa here ke planifikuar një fundjavë në Himarë dhe ke llogaritur dy orë shtesë vetëm për rrugën e keqe? Sa here ke dëgjuar dikë që thotë “Ksamili është i bukur, por parking s’ka”? Sa here ke dëshiruar të vizitosh një monument historik, por s’ke gjetur asnjë tabelë që të thotë ku të shkosh?
Përmirësimet infrastrukturore nuk janë vetëm për “zhvillimin e turizmit” në kuptimin abstrakt. Janë për ty, shqiptarin që dëshiron të kalojë një fundjavë në jug pa u kthyer i lodhur nga rruga.
Janë për familjen që dëshiron të shijojë ujin e Ksamilit pa kaos trafiku.
Janë për çiftin që do të vizitojë kalanë e Porto Palermos dhe të gjejë një tabelë që t’u tregojë historinë, jo vetëm një rrënojë pa shpjegim.
Sfida që mbeten
Projektet e Bankës Botërore janë hap i madh, por jo zgjidhje absolute. Shqipëria ka nevojë për:
- Menaxhim më të mirë të mbetjeve — plazhet shqiptare mbushen me plastikë gjatë verës, dhe sistemet e grumbullimit nuk ndjekin ritmin e turistëve.
- Forcim të rregulloreve ndërtimore — bregdeti po mbushet me ndërtesa pa plan, duke kërcënuar atë që e bën Shqipërinë tërheqëse: natyrën e paprekur.
- Trajnim të personelit turistik — shërbimi në hotele dhe restorante shpesh nuk është në nivel me çmimin që kërkohet.
- Promovim të sezonit jashtë verës — turizmi shqiptar duhet të jetë 12 muaj, jo 3.
Por gjithsesi, gjërat po lëvizin në drejtimin e duhur. Investimet private në turizëm janë në nivele rekord, dhe shteti po investon në infrastrukturë publike që i mundëson ato investime private të kenë kuptim.
Si të përgatitesh për verën 2026
Nëse po planifikon një udhëtim në Rivierë këtë verë, ja disa këshilla:
Si të shkosh: Rruga Tiranë-Vlorë-Sarandë do të jetë në kushte më të mira se kurrë. Projekti i Borshit do të zvogëlojë kohën e udhëtimit. Megjithatë, rezervo akomodim që herët — bookimet po rriten me ritme rekord.
Kur të shkosh: Maji dhe shtatori mbeten muajt më të mirë — ujë i ngrohtë, por pa turmat e gushtit. Qershori po bëhet gjithnjë e më popullor.
Sa kushton: Çmimet po rriten, por Shqipëria mbetet 40-60% më e lirë se Greqia ose Kroacia për akomodim dhe ushqim.
Këshillë lokale: Vizito plazhet 4-5 km jashtë qendrave kryesore (Jale, Gjipe, Livadhi) — akses më i lehtë, por ende pa turmë.
Verë 2026 - Pika kthese?
Kur Banka Botërore nënshkroi financimin për këtë projekt në 2020, Shqipëria ishte ende “sekreti më i mirë i ruajtur i Evropës.” Sot, sekreti doli. Pyetja nuk është më “a do të vijnë turistët?” por “a jemi gati për ta?”
Rrugët, hapësirat publike, muzeuet dhe infrastruktura janë pjesë e përgjigjes. Por pjesa tjetër varet nga ne — si e trajtojmë natyrën, si e planifikojmë zhvillimin, dhe si e balancojmë dëshirën për të përfituar nga turizmi me përgjegjësinë për ta ruajtur atë që na bën unikalë.
Kur të udhëtosh drejt Borshit këtë verë dhe të ndihesh rehat, kur të parkosh në Ksamil pa nervozizëm, kur të vizitosh kalanë e Porto Palermos dhe të lexosh historinë në një tabelë të qartë — kujtoje: kjo është rezultat i investimit, planifikimit, dhe vendimit që turizmi shqiptar duhet të jetë profesional, jo vetëm natyral.
Shqipëria ka gjithmonë qenë e bukur. Tani po bëhet edhe e arritshme.