Peshëngritja ka qenë për dekada sporti më i suksesshëm i Shqipërisë në arenën ndërkombëtare. Ndërsa futbolli mbledh vëmendjen më të madhe të publikut, janë peshëngritësit që kanë sjellë medaljet më të rëndësishme — dhe skandalet më të bujshme. Ky artikull shqyrton të dhënat, rezultatet dhe sfidat e kësaj disipline në kontekstin shqiptar.
Federata dhe historia e shkurtër
Federata Shqiptare e Peshëngritjes (FSHP) u themelua në vitin 1949 në Tiranë dhe është një nga federatat sportive më të vjetra në vend. FSHP është anëtare e Federatës Evropiane të Peshëngritjes (EWF) dhe e Federatës Ndërkombëtare (IWF). Përgjatë historisë së saj, Shqipëria ka dërguar peshëngritës në shumicën e edicioneve të Lojërave Olimpike, duke filluar që nga vitet 1970.
Sipas bazës së të dhënave olimpike, rezultati më i lartë i Shqipërisë në Olimpiadë i përket peshëngritjes — vendi i katërt i Briken Caljës në Tokio 2020, vetëm 1 kg larg podiumit.
Pajisje peshëngritjeje në palestër stërvitjeje
Briken Calja — emri kryesor
Briken Calja, lindur në 1990, është sportisti më i dekoruar i peshëngritjes shqiptare në kohët moderne. Karriera e tij në kategorinë 73 kg tregon një progresion gradual në nivel botëror — nga vendi i 5-të në Lojërat Olimpike Rio 2016, te vendi i 4-të në Tokio 2020, deri te tri aret në Kampionatin Evropian 2018 dhe argjendi botëror në 2021. Kjo është kronologjia e rezultateve kryesore:
- Kampionati Evropian 2018 (Bukuresht) — tri medalje ari: 146 kg në stil shqitës (snatch), 175 kg në mënyra të pastër (clean & jerk), dhe 321 kg total, sipas Top Channel.
- Kampionati Botëror 2021 (Tashkent) — një ar dhe dy argjende: ar në stil shqitës, argjend në mënyra të pastër dhe argjend në total.
- Lojërat Olimpike Tokio 2020 — vendi i 5-të në Rio 2016 u përmirësua në vendin e 4-të në Tokio, sipas të dhënave olimpike.
- Kampionati Evropian (Split) — medalje bronzi në mënyra të pastër me 175 kg, sipas Telegrafi.
Ndërkohë, Calja nuk arriti të kualifikohej për Lojërat Olimpike Paris 2024. Sipas Pamfleti, problemet fizike e penguan gjatë garave kualifikuese, ku arriti vetëm katër ngritje të vlefshme në gjashtë gara. Për herë të parë në historinë e saj, Shqipëria nuk kishte asnjë peshëngritës në Olimpiadë.
Erkand Qerimaj dhe Daniel Godelli
Dy emra të tjerë të rëndësishëm janë Erkand Qerimaj dhe Daniel Godelli, të dy në kategorinë 77 kg.
- Qerimaj fitoi arin në Kampionatin Evropian 2014 në Tel Aviv me total 349 kg. Ai kishte marrë më parë argjend në stil shqitës dhe ar në mënyra të pastër në Kampionatin Evropian 2012 në Antalia.
- Godelli u rendit i dyti në Tel Aviv 2014 me të njëjtin peshë totale, por me peshë trupore më të lartë. Ai kishte fituar arin në Kampionatin Botëror Junior 2011.
Të dy atletët janë nderuar në Galën e Yjeve të Sportit 2024 në Shqipëri, sipas insidethegames, bashkë me Kristi Ramadanin në peshëngritje.
Çështja e dopingut
Peshëngritja shqiptare ka pasur disa raste dopingu, të cilat kanë ndikuar në imazhin e sportit. Në 2012, Hysen Pulaku u përjashtua nga Lojërat Olimpike të Londrës pas testimit pozitiv për stanozolol, duke u bërë rasti i parë i dopingut në ato lojëra. Po atë vit, Erkand Qerimaj dhe Shqiponja Brahja rezultuan gjithashtu pozitiv, dhe federata u pezullua.
Kjo çoi në rritjen e kontrolleve anti-doping dhe një periudhë të vështirë për sportin shqiptar. Rezultatet e Qerimajt në Antalja 2012 u anuluan pas ritestimit të mostrave në 2021. Godelli gjithashtu humbi medaljen e tij nga Kampionati Botëror 2014 në Almati pas testimit pozitiv, sipas Inside the Games.
Ndërkohë, Tirana Times raporton se suksesi i Caljës në kampionate evropiane — pa asnjë shkelje dopingu — kontribuoi në rivendosjen e besimit ndaj sportit. Calja mbetet sportisti i vetëm shqiptar i peshëngritjes që ka arritur rezultate të larta pa njolla në rekordin e tij anti-doping.
Duhet theksuar se dopingu nuk është çështje vetëm shqiptare — peshëngritja si sport ka pasur probleme sistematike globalisht, me federata nga vende si Bullgaria, Rumania dhe Turqia që kanë përballur pezullime të ngjashme.
Hekura dhe pesha në një palestër moderne stërvitjeje
Durrësi — nikoqir i Evropianit 2025
Në tetor-nëntor 2025, Durrësi priti Kampionatin Evropian Junior dhe U23 të peshëngritjes, nga 28 tetori deri më 4 nëntor. Garat u mbajtën në Pallatin e Sportit “Ramazan Njala”, ndërsa stërvitjet u organizuan në Grand Blue Fafa Resort në Golem.
Më parë, në maj 2025, Durrësi kishte pritur edhe Kampionatin Evropian Masters. Organizimi i dy kampionateve evropiane në një vit tregon rolin e Shqipërisë brenda strukturave të EWF-së.
Katër atletë të ekipit kombëtar — Enkileda Carja, Ertjan Kofsha, Sajmir Lagja dhe Samoel Rrasa — morën pjesë në Evropianin Junior dhe U23. Organizimi u realizua me moton “Nga Shqipëria në Evropë — Sjellim Zemër në Platformë”, me pjesëmarrje nga 40 vende evropiane.
Në tetor 2024, presidenti i IWF-së mbështeti krijimin e Federatës Ballkanike të Peshëngritjes me qendër në Shqipëri. Kjo strukturë rajonale synon bashkëpunimin ndërmjet vendeve ballkanike në stërvitje, gara dhe zhvillimin e sportit.
Peshëngritja shqiptare në numra
Për ta vendosur sportin në kontekst, ja disa shifra kyçe:
- 1949: Viti i themelimit të FSHP-së
- 3 kampionë evropianë: Calja (2018), Qerimaj (2014), Godelli (Junior 2011)
- 1 argjend botëror: Calja, Tashkent 2021
- Vendi i 4-të olimpik: rezultati më i lartë, Tokio 2020
- 0 peshëngritës në Paris 2024: hera e parë pa përfaqësim olimpik
- 2 kampionate evropiane në Durrës (2025): Masters në maj, Junior/U23 në tetor-nëntor
- 4 atletë në ekipin aktual Junior/U23
Këto numra tregojnë një sport me kulme të larta por edhe me periudha boshllëku. Distanca ndërmjet gjeneratave — nga Qerimaj/Godelli te Calja, dhe tani nga Calja te gjenerata e re — ka qenë problematike.
Gjenerata e re dhe sfidat përpara
Peshëngritja shqiptare ndodhet në një pikë kalimi. Calja, tani 35 vjeç, nuk kualifikua dot për Paris 2024, dhe gjenerata e re ende nuk ka arritur nivelin e tij. Shqipëria ka prodhuar kampionë evropianë dhe botërorë, por kontinuiteti mbetet sfidë — sidomos kur rastet e dopingut kanë krijuar hije mbi arritjet.
Organizimi i garave ndërkombëtare në Durrës dhe krijimi i Federatës Ballkanike janë hapa konkretë. Por pyetja e hapur mbetet — a do të arrijë gjenerata e re të konkurrojë në nivelin ku Calja, Qerimaj dhe Godelli kanë qenë? Të dhënat e kampionateve të ardhshme do të japin përgjigjen.
Për sporti të tjera shqiptare në arenën ndërkombëtare, lexoni edhe artikujt tanë mbi medaljet e para olimpike në mundjen shqiptare dhe Shqipërinë në Lojërat Olimpike Dimërore 2026.