Në vitin 2024, remitancat personale drejt Shqipërisë arritën 1.045 miliardë euro, sipas Bankës së Shqipërisë — shifra më e lartë e regjistruar ndonjëherë. Kur llogariten edhe kompensimet e punonjësve (pagat e punëtorëve sezonalë para taksave), Eurostat e vendos totalin në 2.1 miliardë euro. Dy matjet përdorin metodologji të ndryshme, por të dyja tregojnë rritje vit pas viti.
Trendi historik
Remitancat kanë njohur rritje të vazhdueshme pas pandemisë:
- 2021: 760.9 milionë euro
- 2022: 833.7 milionë euro (+9.6%)
- 2023: 928 milionë euro (+11.3%), sipas SeeNews
- 2024: 1.045 miliardë euro (+12.6%)
Për herë të parë shifra kaloi pragun simbolik të 1 miliardit. Para pandemisë, në periudhën 2008-2017, mesatarja vjetore lëvizte rreth 1.15 miliardë euro sipas metodologjisë më të gjerë, por rreth 11.7% të PBB-së — përqindje shumë më e lartë se sot, sipas një raporti të BIS. Kjo tregon se ekonomia ka rritur më shpejt sesa remitancat.
Sipas Trading Economics, gjysma e parë e vitit 2025 regjistroi 532 milionë euro, me rritje 4.7% krahasuar me të njëjtën periudhë të 2024-ës.
Shkëmbim kartëmonedhash euro
Sa përqind e PBB-së janë remitancat
Sipas Bankës Botërore, remitancat personale përfaqësonin 8.4% të PBB-së së Shqipërisë në 2024. Kjo është ulur nga mesatarja historike 2008-2019 prej 11.7%, sipas një fjale të Guvernatorit Sejko në BIS, çka do të thotë se ekonomia ka rritur më shpejt sesa remitancat.
Në kontekstin rajonal, të dhënat e Bankës Botërore tregojnë:
- Kosovë: 17.3% e PBB-së (1.32 miliardë euro, sipas Telegrafi)
- Bosnjë dhe Hercegovinë: 10.6%
- Mali i Zi: 10.3%
- Shqipëri: 8.4%
- Serbi: 6.4%
Nga vijnë paratë
Sipas Euronews Albania, tre vendet kryesore mbeten Italia, Greqia dhe Gjermania, të cilat mbajnë rreth 84% të emigrantëve shqiptarë.
Anketa e Migracionit INSTAT-Banka Botërore 2024 jep këto shifra:
- 1.6 milionë shqiptarë jetojnë jashtë vendit
- 37% e familjeve shqiptare kanë të paktën një anëtar emigrant ose të kthyer
- Italia pret 440,000-500,000 shqiptarë (45% e diasporës)
- Greqia pret rreth 500,000 (39% e diasporës)
- Gjermania ka rreth 77,000 të regjistruar
Sipas të njëjtës anketë, emigrantët fitojnë mesatarisht 2.5 herë më shumë jashtë sesa do të fitonin në Shqipëri. Rreth 75% janë meshkuj, shumica e moshës 25-44 vjeç. Mbi dy të tretat kanë arsim të mesëm, ndërsa rreth 18% kanë arsim të lartë. Rreth 1 nga 3 emigrantë punon pa kontratë të shkruar, dhe mbi 25% nuk kanë sigurime shoqërore ose pushime të paguara.
108,000 persona janë kthyer në Shqipëri gjatë 12 viteve të fundit, sipas anketës — një shifër që tregon se migrimi nuk është gjithmonë i përhershëm.
Si dërgohen paratë
Banka Botërore vlerëson se vetëm rreth 30% e remitancave kalojnë nëpërmjet kanaleve formale (banka, Western Union, platforma dixhitale). Rreth 37% dërgohen si para në dorë — gjatë vizitave verore ose nëpërmjet ndërmjetësve joformalë.
Kostoja mesatare e dërgimit të 200 eurove drejt Shqipërisë është 8.7% (TM4 2023), sipas Monito. Kjo është pothuajse trefish më e lartë sesa objektivi i OKB-së prej 3% (Sustainable Development Goals). Bankat ngarkojnë mesatarisht 9.1%, ndërsa platformat dixhitale si Wise dhe Remitly ofrojnë tarifa shumë më të ulëta.
Kjo diferencë kostosh ka rendësi praktike: për një dërgim vjetor prej 5,000 eurove, diferenca ndërmjet tarifës bankare (9.1%) dhe një platforme dixhitale (2-3%) mund të arrijë 300-350 euro — para që mbeten në xhepin e familjes marrëse. Sipas Statista, tregu i remitancave dixhitale në Shqipëri po rritet, por adoptimi mbetet i ngadaltë.
Pagesa kontaktesh me smartfon dhe kartë bankare
Si i përdorin familjet remitancat
Sipas anketës së INSTAT dhe Bankës Botërore:
- 30% investohet në biznese të vogla
- 25% përdoret për blerjen e shtëpisë ose tokës
- 25% vihet mënjanë për edukimin e fëmijëve
- Pjesa tjetër shkon për konsum bazë — ushqim, shpenzime ditore, shëndetësi
Për familjet marrëse, remitancat përbëjnë mesatarisht 41% të të ardhurave totale. Në shkallë kombëtare, Banka Botërore vlerëson se remitancat kanë kontribuar në uljen e varfërisë me 8 pikë përqindjeje.
Ndikimi në kursin e lekut
Flukset e mëdha valutore — remitancat (1 miliard euro), turizmi (5 miliardë euro) dhe eksportet — kanë kontribuar në forcimin e lekut për vitin e katërt radhazi. Kursi mesatar në 2024 ra në 100.71 lekë për euro, niveli më i fortë historik.
Për të frenuar mbivlerësimin, Banka e Shqipërisë bleu 914 milionë euro në valutë gjatë 2024-ës. Leku i fortë ul vlerën në lekë të remitancave për marrësit, por ul edhe çmimet e importeve.
Për më shumë mbi ndikimin e kursit të këmbimit në jetën e përditshme, shihni artikullin tonë mbi forcimin e lekut dhe ndikimin në kursime e shpenzime, si dhe analizën e pagesave dixhitale në Shqipëri.
Përfshirja financiare — sfida e hapur
Sipas Bankës Botërore, vetëm 44.17% e të rriturve shqiptarë kanë llogari bankare, dhe dy të tretat nuk përdorin pagesa dixhitale. Alfabetizmi financiar vlerësohet në 50%, nën mesataren globale prej 63%.
Rekomandimet e Bankës Botërore përfshijnë:
- Strategji kombëtare për pagesat me pakicë — modernizim i infrastrukturës
- Obligacione diasporore — instrumente borxhi për kanalizimin e kursimeve të diasporës në investime vendore
- Edukimin financiar — programe të targetuara për gratë, të rinjtë dhe tregtarët e vegjël
- Marrëveshje sigurimesh shoqërore bilaterale me vendet pritëse
OJQ Germin ka organizuar diskutime me diasporën shqiptare në Gjermani mbi kthimin e remitancave në investime produktive.
Sezoni veror dhe modelet e dërgimit
Sezoni veror mbetet periudha me remitancat më të larta — TM3 2024 regjistroi 262.4 milionë euro, me rritje 12.4% nga tremujori paraardhës, ndërsa TM3 2025 arriti 284.7 milionë euro. Kjo përputhet me periudhën kur emigrantët kthehen për pushime, duke sjellë para cash dhe duke rritur edhe transfertat formale.
TM4 gjithashtu sheh rritje për shkak të festave të fundvitit. Ky model sezonal është i qëndrueshëm ndër vite dhe konfirmohet nga seri të dhënash të Bankës së Shqipërisë.
Shifrat e plota të 2025-ës do të tregojnë nëse trendi i rritjes vazhdon me të njëjtin ritëm, apo nëse forcimi i mëtejshëm i lekut (që ul vlerën e remitancave në monedhë vendore) do të ndikojë në sjelljen e dërguesve.